Қазақстанның жасөспірімдері рапид жəне блиц бойынша 18 жасқа дейінгі шахматшылар арасындағы əлем чемпионатында рекорд орнатты Врнячка-Баня (Сербия), 2026 жылғы 15–20 сəуір
21 медаль. Оның тоғызы — алтын. Əр алтын медаль — бөлек спортшыға тиесілі. Бірде-бір қайталау, тоғыз түрлі есім, бір құрамада тоғыз əлем чемпионы. Міне, сербиялық Врнячка-Баня қаласында өткен рапид жəне блиц бойынша əлем
чемпионатында қазақстандық жасөспірімдердің көрсеткен нəтижесі осындай. Бұл — осындай турнирлер тарихындағы еліміздің ең үздік медальдық көрсеткіші. Жарыс 2026 жылғы 15–20 сəуір аралығында өтті. Турнирге 40 елден 437 жас
шахматшы қатысты — 8-ден 18 жасқа дейінгі алты жас санатында, ұлдар (Open) жəне қыздар (Girls) бөлек. Алдымен үш күн рапид бойынша медальдар сарапқа салынса, кейін блиц бойынша жарыс өтті. Екі турнирдің қорытындысы бойынша Қазақстан командалық есепте 1-орынды иеленді.
Рапид: үш күнде бес чемпион
15–17 сəуір аралығында 11 тур бойынша швейцар жүйесімен, рапид уақыт бақылауы
15+5 форматында (партияға 15 минут + əр жүрістен бастап 5 секунд қосылады) жарыстар өтті. Үш күннің қорытындысы бойынша бес қазақстандық жасөспірім əлем чемпионы атанды.
Аслан Ендібаев (1605, Шымкент) O8 санатында бірінші турда жеңіліп қалғанына қарамастан əлем чемпионы болды. 2-турда ол басты бəсекелесін — Михаил Шишовты (1732, Ресей) жеңді жəне осы жеңіс шешуші болды. Екеуі де 11 ойынның 9½ ұпайын жинады, бірақ жеке кездесудегі жеңіс алтынды қазақстандыққа əкелді.
Аделина Нұрханкызы (1739, Шымкент) G10 санатында екі қарсыласына — Нина Босқа (1846, Польша) жəне WCM Элиза-Йоана Бадескуға (1801, Румыния) жеңілді. Қалған барлық партияны жеңіп, 9 ұпаймен таза 1-орын алды!
Рамазан Төлеген (2158, Алматы облысы) O12 санатында 11 ойынның 9½ ұпайымен əлем чемпионы атанды. Алтын соңғы турда шешілді: Төлеген өз партиясын жеңіп жатқанда, басты қарсыласы CM Даниил Каминский (2040, Ресей) жеңіліп қалды жəне 9 ұпаймен 2-орында қалды.
WIM Елназ Қалиахмет (2222, Алматы облысы) G16 санатында 11 ойынның 10 ұпайын жинады — одан күтілген нəтиже дəл осы еді. Ол турнирге фаворит ретінде келген жəне мəртебесін ешқандай дау туғызбай растады.
IM Алдияр Ансат (2440) O18 санатында 9 ұпаймен 1-орын алды. Одан кейін отандасы IM Даниял Сапенов (2406) 8 ұпаймен 2-орында тұрды. Бір санаттағы екі қазақстандықтың жоғары орын алуы — нəтиженің өзі айқын сөйлейді. Бес алтыннан бөлек, рапидте қазақстандықтар тағы алты медаль жеңіп алды.
Венера Жақишева (1567, Астана) G8 санатында 9 ұпаймен күміс алды. O10 санатында бірден екі қазақстандық үштікке енді: Нұрислам Сұлтанхан (1916, Түркістан) 9 ұпаймен 2- орын, CM Нұрали Нұршын (2059, Астана) 9 ұпаймен 3-орын алды.
WCM Жансая Шолпанбек (1893, Алматы облысы) G12 санатында 7½ ұпаймен күміс алды, рейтингтік фаворит WFM Алиса Генриэтта Юнкерді (2171, Ресей) артқа тастады.
WFM Ханзада Аманжол (1774, Ақтөбе) 16-шы старт нөмірімен 8 ұпай жинап, G14 санатында қола жүлде алды — ол турнирдің басынан бастап үштікте болды жəне солай аяқтады.
Рапид қорытындысы: 11 медаль — 5 алтын, 4 күміс, 2 қола. Командалық есепте 1-орын.
Блиц: жылдамдық, жүйке жəне тағы төрт алтын
Бір күн демалыстан кейін 19–20 сəуірде блиц бойынша 11 тур өтті (уақыт бақылауы 5+3). Тағы төрт алтын медаль Қазақстанға тартты.
Венера Жақишева (1582, Астана) G8 санатында рапидтегі күмістен кейін блицте алтынға талпынды. Бірінші күннен кейін ол Каролина Брюховичпен (1685, Украина) тең тұрды. Екінші күні ол алға шығып, соңғы турдан бір тур бұрын 9½ ұпаймен 1- орынды қамтамасыз етті. Қазақстандық қыз Сербиядан екі медальмен оралды.
Алишə Бисалиева (1611, Астана) G10 санатында 9 ұпаймен 1-орын алды. Бір жыл бұрын, əлі G8 санатында жүріп, ол барлық негізгі əлемдік турнирлерді жеңіп, сирек талант пен рух күшін көрсетіп, бес халықаралық жеңісті қатарынан алып, абсолютті əлем чемпионкасы атанған болатын. O14 санатында алғашқы екі орынды қазақстандықтар иеленді.
CM Алдияр Жарас (2071, Алматы) чемпион, CM Сүлеймен Ахмет (2114, Павлодар) вице-чемпион атанды — екеуі де 8 ұпайдан жинады.
WIM Зарина Нұрғалиева (2301) G18 санатында турнирдің басынан бастап басты қарсыласы — Афруза Хамдамованы (2223, Өзбекстан) бақылауда ұстады. Олардың бетпе-бет кездесуі 4-турда болып, Зарина қара фигуралармен сенімді жеңіске жетті. Соңғы тур алдында қазақстандыққа тең түсу жеткілікті болатын. Ол дəл солай жасады — 9 ұпаймен алтынды жеңіп алды.
Төрт алтыннан бөлек, блицте қазақстандықтар тағы алты медаль алды:
Адинұр Əділбек (1886) — O10 санатында 8 ұпаймен қола;
FM Əлімжан Жауынбай (2128, Астана) — O12 санатында 9 ұпаймен күміс;
Ақнұр Мамакова (1956) — G14 санатында 8 ұпаймен қола;
IM Ергали Сүлеймен (2333, Астана) — O18 санатында 8½ ұпаймен күміс.
Блиц қорытындысы: 10 медаль — 4 алтын, 3 күміс, 3 қола.
Чемпионаттың салтанатты жабылу рəсімінде Қазақстанның Сербиядағы Төтенше жəне Өкілетті Елшісі Мəди Бақырович Атамқұлов қатысты. Ол жас чемпиондарды тікелей серб жерінде, олар Қазақстан шахмат тарихына есімдерін жазып үлгерген жерде құттықтады.
Соңғы төрт жылда қазақстандық жасөспірімдер рапид жəне блиц бойынша əлем чемпионаттарында нəтижелерін тұрақты түрде арттырып келеді. 2023 жылы — 7 медаль жəне 2 алтын. 2024 жылы — 16 медаль жəне 3 алтын. 2025 жылы — 14 медаль жəне 10 алтын. 2026 жылы — 21 медаль жəне 9 алтын, олардың əрқайсысының өз есімі бар.
Чемпиондар мен жүлдегерлер үйге оралып жатыр, бірақ көпшілігі үшін үзіліс қысқа
болады. 2–12 мамырда Астанада ересектер арасындағы Қазақстан чемпионатының
финалы өтеді. Онда Алдияр Ансат, Даниял Сапенов, Ергали Сүлеймен, Зарина
Нұрғалиева, Елназ Қалиахмет, Айару Алтынбек, Аланна Беріққызы, Ақнұр
Мамакова, Асия Асылхан сынды спортшылар бастайды. Бұл жерде тек медаль ғана
емес, елдің олимпиадалық құрамасына кіру мүмкіндігі де бар.
Рапид нəтижелері: https://s2.chess-results.com/tnr1392963.aspx
Блиц нəтижелері: https://s2.chess-results.com/tnr1394847.aspx
