12 қазанда Атырауда халықаралық шахмат фестивалі Atyrau Open 2026 басталды. Қатысуға 23 елден 200-ден астам шахматшы өтініш берді. Турнир Қазақстан Кубогының 2026 жылғы классикалық шахмат бойынша қорытынды кезеңі болады.

Салтанатты ашылу рәсімі «Атырау» көрме орталығында өтті. Жарыстарға әлемдік шахмат тәжіне таласқан тәжірибелі гроссмейстерлер де, халықаралық аренада өзін көрсеткен жас шахматшылар да қатысуда.
«Бүгін Атырауға әлемнің жиырмадан астам елінен шахматшылар жиналды. Бұл біз үшін үлкен құрмет және спорттағы халықаралық ынтымақтастықты нығайтатын маңызды оқиға. Шахмат ойындары — терең ойлауды, стратегиялық көзқарасты, шыдамдылық пен табандылықты талап ететін бірегей спорт түрі. Ол адамдарды мақсат қоюға, әр жүрісті алдын ала болжауға және салмақты шешім қабылдауға үйретеді. Сондықтан шахматты насихаттауды өскелең ұрпақтың зияткерлік әлеуетін нығайтудың негізгі басымдықтарының бірі ретінде қарастыру керек. Атырау өңірі бұқаралық спортты дамытуға, балалар мен жасөспірімдердің спорттық іс-шараларға қатысуын ынталандыруға және дарынды спортшыларды қолдауға ерекше назар аударады. Шахмат осы бастамаларда ерекше орын алады. Осындай халықаралық жарыстарды өткізу арқылы біз Атырау өңірінің спорттық әлеуетін нығайтып, оның халықаралық беделін одан әрі арттырамыз. Қонақжай Атырау әрқашан жаңа идеяларға, шабыттандыратын бастамаларға, достық пен ынтымақтастыққа ашық», — деді Атырау облысының әкімі Болат Ақшолақов.
«Бүгін біз өте маңызды турнирдің басталуы қарсаңында тұрмыз — бұл Қазақстан Кубогы Atyrau Open, 32 гроссмейстер қатысатын ашық турнир. Әрине, мұнда өте күшті, белгілі шахматшылардың болуы бізді қуантады. Бұл Шамсиддин Вохидов — Өзбекстан құрамасы құрамында шахмат олимпиадасының екі дүркін чемпионы. Бұл әлемдік шахматтың аңызы Гата Камский. Бұл басқа да өте белгілі шахматшылар. Әрине, біздің қазақстандық шахматшылар үшін бұл өте жоғары деңгейде ойнауға, халықаралық шебер, гроссмейстер атағын алуға, халықаралық рейтингін көтеруге тамаша мүмкіндік болады. Жалпы, меніңше, бұл бүкіл Атырау үшін үлкен шахмат мерекесі. Жарыстар дәстүрлі болады деп үміттенеміз. Атырау облысының әкімдігіне қолдауы үшін үлкен алғысымызды білдіреміз. Қазақстан шахмат федерациясымен және серіктестеріміз Freedom компаниялар тобымен бірлесіп, біз 20 қазанға дейін Атырауда өтетін өте жақсы іс-шара ұйымдастырдық деп ойлаймын», — деп санайды Қазақстан шахмат федерациясының бірінші вице-президенті Дармен Садвакасов.
Фестиваль екі турнирді қамтиды: Masters және Open. Басты Masters турниріне әлемнің әртүрлі елдерінен 108 шахматшы қатысуда, олардың ішінде 32 гроссмейстер бар. Турнир FIDE Circuit 2026–2027 сериясына кіреді, оның нәтижелері Үміткерлер турниріне қатысу құқығы үшін күресте есепке алынады.
Старттық тізімді рейтингі 2600-ден жоғары төрт шахматшы бастап тұр. Олардың қатарында 2026 жылғы олимпиада чемпионы, Өзбекстан құрамасы құрамында Шамсиддин Вохидов (2649), сондай-ақ Үндістан өкілдері Леон Люк Мендонка (2629), Қазақстан Кубогының 2025 жылғы үшінші кезеңінің жеңімпазы және финалдық турнирдің қола жүлдегері Адитья Миттал (2621) және Пранав Ананд (2606) бар.
«Қазақстанда мен көп рет болдым, бірақ Атырауда — алғаш рет. Турнирге қатысуға өте қуаныштымын. Қатысушылар құрамы өте күшті деп ойлаймын, қызықты күрес болады. Жақсы турнир болады», — деп санайды Шамсиддин Вохидов.
Ең белгілі қатысушылардың бірі — әртүрлі жылдары әлем чемпионы атағы үшін күрескен 52 жастағы Гата Камский болды. Атырауға белгілі гроссмейстерлер Аркадий Найдич, Баадур Джобава және Санан Сюгиров та келді. Олардың әрқайсысы өз уақытында Эло рейтингінің 2700 табалдырығын еңсерген.
Қатысушылар қатарында 2022 жылы Өзбекстан құрамасына тарихта тұңғыш рет шахмат олимпиадасын ұтуға көмектескен және жеке алтын жүлде жеңіп алған Жахонгир Вахидов та бар.
Қазақстанды турнирде жақында Самарқандта өткен шахмат олимпиадасына қатысқан Алдияр Ансат ұсынады. Жүлделі орындар үшін Қазыбек Ногербек, Әлішер Сүлейменов, Мұртас Қажғалеев, Арыстанбек Уразаев және Иманғали Ахилбай да күреседі.
Жас қазақстандық шахматшыларға ерекше назар аударылуда. Қатысушылар қатарында Қазақстан тарихындағы ең жас гроссмейстер, 16 жасқа дейінгі жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионы Эдгар Мамедов және 14 жастағы халықаралық шебер, жасөспірімдер арасындағы екі дүркін әлем чемпионы Марк Смирнов бар.
Әйелдер жүлделері үшін күреске қазақстандық шахматшылар Лия Құрманғалиева, Әсел Серікбай, сондай-ақ елдің қазіргі чемпионы, шахмат олимпиадасының күміс жүлдегері Зарина Нұрғалиева қосылды. Олардың бәсекелестері қатарында Үндістан шахматшылары Вантика Агравал мен Сирин Кальяни, сондай-ақ ирандық Мелика Мохаммади бар.
«Атырауда мұндай ауқымды турнирлер өтіп жатқанына өте қуаныштымын және шахмат Атырауда одан әрі дамиды деп үміттенемін. Мен бар күшімді салып, жақсы ойнауға тырысамын», — дейді Зарина Нұрғалиева.
Фестивальдің жалпы кепілдендірілген жүлде қоры 50 миллион теңгені құрайды. Оның ішінде 45 миллионы Masters турниріне арналған. Басты турнирдің жеңімпазы 9 миллион теңге, күміс жүлдегер — 7 миллион, қола жүлдегер — 5 миллион теңге алады.
Тағы 5 миллион теңгені рейтингі 2400-ге дейінгі шахматшыларға арналған Open турнирінің қатысушылары бөлседі. Мұндағы бас жүлде 1 миллион 350 мың теңгені құрайды.
Негізгі жарыстардан бөлек, ұйымдастырушылар шахмат әуесқойларына арналған қосымша бағдарлама дайындаған. 16 қазанда 10 жасқа дейінгі қатысушылар арасында блиц бойынша балалар турнирі өтеді. 17–18 қазанға гроссмейстер Алексей Филипов пен бапкер К. Жұмадуллаевтың қатысуымен шахмат бапкерлері мен оқытушыларына арналған семинар жоспарланған.
20 қазанда Х. Досмұхамедов атындағы Атырау университетінде Г. А. Айдаралиевтің құрметіне шахмат кабинетінің ашылуы өтеді, ал 21 қазанда гроссмейстерлердің қатысуымен бір уақытта ойнау сеансы өтеді.
Atyrau Open 2026 20 қазанға дейін жалғасады. Қатысушылар швейцариялық жүйе бойынша классикалық уақыт бақылауымен тоғыз тур ойнауы керек: партияға 90 минут, әр жүріске 30 секунд қосылады.
Алайда Atyrau Open 2026-ның басты интригасы тек жүлделермен ғана байланысты емес. Masters Қазақстан Кубогының классикалық шахмат бойынша финалына үш кезеңдік іріктеуді аяқтайды. Алғашқы екі кезең Ақтөбе мен Өскеменде өтті. Олардың жеңімпаздары сәйкесінше американдық гроссмейстер Эндрю Хонг пен Андрей Есипенко болды.
Барлық үш кезеңнің қорытындысы бойынша ең көп есептік ұпай жинаған алты ер және алты әйел анықталады. Олар Қазақстан Кубогының финалына қатысу құқығын алады. Әр санаттағы тағы алты қатысушы Қазақстан шахмат федерациясы Президиумының шешімімен Бапкерлік кеңестің ұсыныстары негізінде анықталады.
Kazakhstan Chess Cup 2026 финалы 1–13 желтоқсан аралығында өтеді. Маусымның бас трофейлері үшін айналма жүйе бойынша 12 ер және 12 әйел күреседі.
Турнир ұйымдастырушылары: Атырау облысының әкімдігі, Атырау облысының дене шынықтыру, спорт және туризм басқармасы және Қазақстан шахмат федерациясы.
Турнир серіктестері: KSI PetroGasServices, Dalaro Overseas Limited, BI Group, ELEVATE, INFINITY GROUP.
Ақпараттық серіктестері: Бірінші арна Еуразия, ÚLT, DKN (Деловой Қазақстан), BES.media, SPORTINFORM, SPORT+, QAZAQSTAN, QAZSPORT, NEWTIMES, KURSIV, Chessno говоря.


